Hoewel deze winter tot nu toe nat, zacht en erg somber lijkt te verlopen is het ook al enkele keren tot extreem weer gekomen. Zo kreeg een groot deel van ons land op 10 en 11 december 2017 met hevige sneeuwval te maken, woedde er op 3 januari 2018 aan zee een zware westerstorm en beleefden we op 18 januari jl., tot nu toe, de meest extreme weergebeurtenis van deze winter: een zeer zware storm. Deze weergebeurtenissen hadden stuk voor stuk een grote impact op onze maatschappij, maar vooral de zeer zware westerstorm van 18 januari heeft de samenleving wel eventjes stilgezet. In dit blog nemen we u mee terug naar deze meteorologisch gezien zeer bijzondere dag en geven we zo een kijkje in de keuken van Infoplaza BV.

Zeer zware westerstorm

De zeer zware westerstorm van donderdag 18 januari 2018 was een bijzondere storm. Naast dat het aan de kust meer dan een uur lang zeer zwaar stormde (11 Bft), kwam het ook tot bijna tegen de oostgrens tot stormkracht, 9 Bft. Aan zee werden windstoten gemeten van ruim 140 km/uur, in het binnenland piekte de wind tot rond 120 km/uur. Op basis van het stormgetal van Tijm is deze storm in de top 10 van zwaarste stormen sinds 1970 gekomen.

Behalve dat deze storm zo zwaar was, was deze ook nog op andere vlakken uniek. Zo wist de stormdepressie ruim 7000 kilometer af te leggen in minder dan 3 dagen tijd en zagen vrijwel alle weermodellen deze al 5 dagen van tevoren ‘aankomen’. Zeer opvallend, want de storm was op wereldschaal slechts een klein weersysteem en bestond 5 à 6 dagen van tevoren niet eens. Voor meteorologen is zoiets natuurlijk prettig, de modellen laten immers op tijd de signalen zien. Op die termijn zijn er natuurlijk ook altijd berekeningen die amper of helemaal niet met storm komen.

In de dagen voordat de storm zich daadwerkelijk voordeed, lieten de weermodellen een grote diversiteit aan oplossingen zien. Twee dagen voor de storm leek het er zelfs even op dat de storm met een sisser ging aflopen. De kans op zeer zware storm daalde van 90% naar nog maar 25%. In de dag voor de storm lieten de weermodellen steeds vaker zware uitkomsten zien en ook op de dag zelf werden berekeningen alsmaar heftiger.

Minder treinen door storm

Bij Infoplaza zijn wij niet alleen verantwoordelijk voor het uitgeven van een correcte weersverwachting, ook het geven van goede klantgerichte informatie is een specialiteit van Infoplaza BV. Dus als er zoals in dit geval een zeer zware storm aankomt heeft dit ook impact op de dienstverlening van onze klanten. Wij overleggen dan regelmatig met de klant over de impact van dit soort extreem weer op hun functioneren en wat de gevolgen zouden kunnen zijn voor hun klanten.

De dag voor de storm werd Infoplaza nauw betrokken in overleggen omtrent de Nederlandse trein dienstregeling: moesten treinen aangepast gaan rijden, of was het geoorloofd om het reguliere spoorboekje volgen?

Op basis van de verstrekte weerinformatie werd in de ochtend van 17 januari voorlopig beslist om de treindienstregeling aan te passen. In eerste instantie was het de bedoeling om er in de middag op terug te komen, aangezien de onzekerheid in de weermodellen nog erg groot was. In de middag was de zekerheid wat betreft de koers van de storm groter geworden en waren de modellen opnieuw heftiger geworden. De knoop werd uiteindelijk doorgehakt: op donderdag 18 januari wordt er volgens een aangepaste dienstregeling gereden.

De beslissing om met minder treinen te gaan rijden, wordt niet zomaar genomen. In een viertal overleggen met verschillende stakeholders van meerdere organisaties wordt druk vergaderd over de treindienst. Aan deze overleggen neemt ook altijd een meteoroloog van Infoplaza deel. Het weer is ten slotte altijd de aanleiding van deze overleggen. In deze overleggen communiceert de meteoroloog niet alleen het te verwachten weerbeeld, maar geeft daar ook altijd enige beeldvorming bij: wat kan er allemaal gebeuren als het verwachte weerbeeld werkelijkheid wordt? Daarnaast gaat de meteoroloog ook altijd in op de mogelijke scenario’s. In situaties met extreem weer zijn er altijd meerdere scenario’s te schetsen, die elk weer een compleet andere uitwerking kunnen hebben. Op basis van het weerbeeld, de mogelijke scenario’s en de kansverdelingen wordt de uiteindelijke beslissing genomen. Op dit punt wordt de meerwaarde van een meteoroloog echt duidelijk.

Grote impact op de maatschappij

Het is 18 januari 2018, de dag van de zeer zware westerstorm. In de ochtend stonden al snel alle seinen letterlijk en figuurlijk op rood. Vroeg in de ochtend werd code oranje door het KNMI opgeschaald naar code rood, weeralarm. Het duurde ook niet lang voor de eerste schademeldingen binnen kwamen en de eerste (lege) vrachtwagens gekanteld op de weg lagen. Het hoogtepunt van de storm moest nog komen, maar de toon was al gezet.

Tijdens het hoogtepunt haalde de gemiddelde windsnelheid in Hoek van Holland nét geen 12 Bft. Er werden windstoten van 143 km/uur gemeten. Ook diep in het binnenland, onder andere in het Brabantse Volkel kwam het enige tijd tot storm met windstoten ruim boven 120 km/uur. In De Bilt werd de zwaarste windstoot sinds 1990 gemeten en in Twente kwam voor die regio ook een bijzonder hoge windstoot voor. In totaal waaide 66 vrachtwagens om, lag al het vliegverkeer op Schiphol tijdelijk even stil en verloren 3 mensen het leven als gevolg van omgevallen bomen of ingestorte constructies.

Het meest bijzondere was dat ProRail uiteindelijk besloot de treindienst tot nader order te staken. Dit is voor het eerst dat deze maatregel genomen moest worden. In enkele overleggen in de ochtend van 18 januari, waar ook een meteoroloog van Infoplaza aan deelnam, kwam men tot de conclusie dat het handhaven van de treindienst tot onveilige situaties en mogelijk nog grotere schade aan bijvoorbeeld bovenleidingen kon leiden. Een andere reden dat deze beslissing werd genomen, was dat de storm inderdaad een heftig scenario ging volgen. Achteraf kunnen we zeker stellen dat dit de juiste beslissing is geweest.

Goede weerinformatie is voor iedereen belangrijk

Goede weerinformatie is voor iedereen belangrijk, zeker in situaties wanneer extreem weer dreigt of speelt. Niet alleen grote vervoerders, zoals ProRail en Schiphol moeten van gedetailleerde weerinformatie worden voorzien, maar ook voor andere organisaties kan die informatie van groot belang zijn. Vooral organisaties met leden die veel buiten zijn, denk aan Transport Logistiek Nederland en de ANWB, kan deze gedetailleerde weerinformatie van groot belang zijn. Deze organisaties mogen geen grote beslissingen maken, maar kunnen bijvoorbeeld weggebruikers van tevoren goed informeren over het te verwachtte weerbeeld en de mogelijke gevaren die daarbij passen. Een ongeval is natuurlijk nooit te voorkomen, maar het aantal terugbrengen kan wel bij goede informatieverstrekking.

De meeste weerinformatie die via apps en de bekende weersites (waaronder Weerplaza.nl) beschikbaar is, is vaak voldoende. Op dagen met extreem weer, of in de dagen vlak voor extreem weer, heeft de meteoroloog nog altijd een zeer grote meerwaarde bovenop de reeds beschikbare informatie. Door de visie van de meteoroloog te gebruiken bovenop de overige weergegevens, kunnen betere beslissingen worden gemaakt. Of het nu gaat om een fietstocht van A naar B, het uitstellen van een lange reis of de beslissing om wel of niet een dagje uit te gaan; geschreven of gesproken informatie van een meteoroloog is altijd belangrijk.

Bij Infoplaza wordt al jaren en ook in de toekomst gewerkt aan de perfectionering van goede informatievoorziening naar zowel klant als consument. Hoe beter die informatie is, hoe beter de beslissingen zijn die genomen worden en hoe minder men voor verrassingen komt te staan. Mede dankzij de goede informatievoorziening is ProRail zeer tevreden over de verstrekte informatie en de inbreng van het meteorologenteam. Niet alleen vanuit de operationele sector binnen ProRail, maar ook vanuit de directie heeft Infoplaza grootse complimenten mogen ontvangen omtrent de informatievoorziening in de dagen voor de storm en op de dag van de storm zelf. Dankzij de juiste informatie en de goede vorm van communicatie heeft ProRail de veiligheid van de reizigers kunnen garanderen en de schade tot een minimum weten te beperken (voor zo ver dat mogelijk is bij dergelijk extreem weer). Hoe gewoon deze manier van werken voor Infoplaza ook lijkt, is het toch altijd erg mooi om dit soort geluiden vanuit de klantenkring te horen!


Wilt u meer weten wat wij voor u zouden kunnen betekenen?

Lees verder Neem contact op